پوشش منحصر به فرد بانوی هرمزگانی سنتی از خلیج نیلگون فارس
+ پ -
پوشش منحصر به فرد بانوی هرمزگانی سنتی از خلیج نیلگون فارس

لباس محلی در استان هرمزگان خاص و منحصر به فرد است و بنا به گفته برخی محققین، تا حدودی ‌به لباس‌های هندی و عربی شباهت دارد.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی هرمز ، یکی از ویژگی های استان هرمزگان که از دیگر شهرها متمایز شده ، پوشش خاص خانم ها و لباس سنتی آنهاست که هنوز با پوشیدن این لباس ها همانند یک نگین رنگین می درخشند . محققین بر این باورند که در طراحی و شکل گیری لباس محلی و یا سنتی یک کشور و یا منطقه عوامل زیادی دخیلند مانند آب و هوا، مذهب، رسم و رسوماتشان . لباس محلی در استان هرمزگان خاص و منحصر به فرد است و بنا به گفته برخی محققین، تا حدودی ‌به لباس‌های هندی و عربی شباهت دارد.  لباس محلی در استان هرمزگان گویای زبان، فرهنگ و آداب و سنن خاص این منطقه است.

پیراهن زنان هرمزگان گاه بلند تا مچ پا و گاه تا زیر زانو می‌رسد که این مسئله از منطقه‌ای به منطقه دیگر متفاوت است. موضوع حائز اهمیت در لباس زنان هرمزگان نوع پارچه و رنگ آن است. جنس پارچه‌هایی که برای پیراهن‌های زنانه انتخاب می‌شود به علت گرمای هوا، معمولاً سبک و نازک است تا جریان هوا به راحتی از میان آن عبور نماید. همچنین در انتخاب رنگ لباس از رنگ‌هایی مانند آبی، بنفش، صورتی و سبز، بیشتر استفاده می‌شود.

انواع پیراهن‌های زنان هرمزگانی کَندوره، گَوَن، اُشکُم، نُشتَه، آستین فراخ، کِلوش، عجمی، چینی، گشاد عربی و ساده شلالی است. پیراهن کندوره یکی از پیراهن‌های مشهور زنان بندرعباس است. این پیراهن همان پیراهن گاندورا در اسپانیا و اروپا است که اعراب مسلمان قرن هشتم میلادی به جنوب ایتالیا و اسپانیا بردند که با استقبال بسیار خوبی از طرف مردم این سرزمین‌ها مواجه شد. این لباس بیشتر در نواحی مرکزی و قسمتی از شمال غربی استان هرمزگان به ویژه بندرعباس، بندر خمیر، کنگ و بندرلنگه مورد استفاده قرار می‌گیرد. این لباس دارای حاشیه نواردوزی پهن در ناحیه دور کمر است و اندامی بودن آن و انتخاب قد تا حدّ زانو به مدل و دوخت آن تنوع می‌بخشد و از طرف دیگر باعث نمایان شدن زیبایی شلوارهای بندری می‌شود .

پیراهن کمرچین یکی از زیباترین پیراهن‌های قدیمی زنان هرمزگان است که نسبت به دیگر لباس‌های استان از قدمت بیشتری برخوردار است. این تن‌پوش در گذشته در بندرعباس و شهرهای اطراف آن از جمله میناب و رودان، طرفداران خاصی داشته است. پیراهن کمرچین در این نواحی پیراهن دورچین نیز خوانده می‌شود. این پیراهن گاه با بالاتنه ساده و یقه گرد دوخته و گاه با برشی دالبری شکل در زیر سینه و یقه هفت از زیر سینه تا خط کارور را چین‌های منظمی می‌دهند. آستین‌های این پیراهن دو تکه بوده که شامل تکه آستین و سرآستین‌ها می‌باشد. سرآستین‌های این پیراهن را اندازه مچ دست می‌دوزند و با چین‌های ریزی سرآستین‌ها را به آستین وصل می‌کنند.

بانوان استان هرمزگان برای پوشاندن سر خود از پوشش‌های مختلفی از جمله لچک، دستار، جلبیل، روسری، مقنعه و چادر استفاده می‌کنند.

لچک از دو نوع پارچه شیله و اطلس دوخته می‌شود. شیله در زیر و اطلس و پارچه‌های گران‌قیمت دیگر در سطح بیرونی بافته می‌شود. لچک بر دو نوع بازاری و سفارشی است که نوع بازاری مخصوص طبقات کم درآمد است. در نوع سفارشی، از پارچه‌های گران‌قیمت و زیورآلات و پولک و گلابتون و اشرفی استفاده می شود. دو طرف لچک را به وسیله پارچه یا کش‌های ضخیم می‌دوزند.

دستار نوعی سرپوش است که از پارچه‌های نسبتاً گران‌قیمت بافته شده و معمولاً لبه پایین آن زری‌دوزی و سکه‌دوزی و گلابتون‌دوزی می‌شود.

جلبیل که نام دیگر آن «توری» می‌باشد، یک نوع پارچه توری سیاه رنگ به ابعاد ۱×۲ متر است که در گذشته دختران و زنان هرمزگانی به عنوان روسری بر روی لچک می‌بستند ولی امروزه در منزل از آن استفاده می‌کنند. جلبیل‌های مشهور بندری عبارتند از کلیبی‌چی، گروگی‌چی، جزیره‌ای، گزین، دریا، توری ابریشمی، ملافه‌ای، شیله کویتی.

خوس‌دوزی یکی از هنرهایی است که برای تزئین جلبیل بکار می‌رود. پارچه‌هایی که برای بافت جلبیل خوسی استفاده می‌شود، معمولاً به رنگ‌های سیاه، سفید، سبز و زرشکی هستند و نقوشی که بیشتر در آن‌ها مورد توجه است، نقوش ستارگان ۶، ۸ یا ۱۲ پَر، دانه دانه‌ای (دیسکو)، گوشواره‌ای و طرح‌های دیگر می‌باشند اما بهترین نقش متعلق به تصویر شاهین است که به آن گل شاهینی می‌گویند.

چادر بندری یکی از زیباترین چادرها در سراسر کشور محسوب می‌شود. طرح رنگ و نوع پارچه منحصر به فرد این چادر زیبایی خاصی به وجود آورده است. بیشتر چادرها به رنگ‌های قهوه‌ای، خردلی، خاکستری مایل به آبی است که اغلب آن‌ها از کشورهای عربی، هند و پاکستان وارد ایران می‌شود.

در یک قرن اخیر زنان بندری و هرمزگانی، پارچه‌های گوناگونی را از جنس، رنگ و طرح مورد استفاده خود قرار داده‌اند که به مرور زمان این پوشاک دستخوش تغییر قرار گرفته است. پارچه‌هایی که در قرن حاضر در شهرهای بندرعباس، میناب و بندرلنگه به عنوان چادر مورد استفاده است عبارتند از شیله، شیله نیم طاقه، شیله بندر زرد، شیله بند سبز، شیله نیم فاق براق، اطلس، کیش، ویل، ژورژت، سوفن، ویل لندنی، ویل گل ابریشمی و … .

بیشتر نوعروسان از چادر ویل گل ابریشمی سبز رنگ استفاده می‌کنند. چادر عروسان دارای حاشیه زیبا می‌باشد و پشت آن به وسیله اشرمه (یک نوع زری‌دوزی) تزئین می‌شود.شلوار بانوان در تمام نواحی استان هرمزگان شکل و آرایشی همانند دارد اما تزئینات دمپای شلوارها بسته به سلیقه محلی (نه شرایط آب و هوایی) متفاوت است.

شلوارهای استان هرمزگان که با نام شلوار «دمپا تنگ» خوانده می‌شود، از مچ پا تا زانو تنگ می‌باشد و از ناحیه زانو تا کمر حالت لوزی شکل به خود گرفته و کاملاً گشاد و راحت است. این شلوار برشی همانند شلوار زنان ترکمن و کرد دارد و کمر آن را لیفه‌ای دوخته و با کِش یا پارچه محکم می‌کنند.

شلوارهای بندری به رنگ‌های سبز، قرمز، زرد، آبی، نارنجی و با پارچه‌هایی از جنس تترون، پوپلین و چیت برای استفاده روزمره و پارچه‌های کلفت و زری‌دار مثل اطلس و زربفت و ساتن برای مجالس رسمی و عروسی دوخته می‌شود. برای راحتی در هنگام پوشیدن، دمپای شلوار را به طرف داخل پا چاک می‌دهند که با زیپ یا دکمه بسته می‌شود.

.دمپای شلوارهای بندری از مچ تا روی زانو تزئینات بسیار زیبایی دارد که نسبت به تن‌پوش‌ها از تنوع بسیاری برخوردار بوده و از گذشته تاکنون در میان بانوان جایگاه خود را از دست نداده و از میان لباس‌های سنتی شاید بتوان گفت تنها شلوارهای بندری بقای خویش را حفظ کرده و هر روز با طرح و رنگ جدیدی مورد استفاده زنان استان قرار می‌گیرد.

 

در پوشاک بانوان هرمزگان ملحقاتی وجود دارد که علاوه بر جنبه تزئینی جنبه کاربردی نیز دارد و از مهم‌ترین این ملحقات، برقع است.

این نقاب در زبان محلی «برکَه» نامیده می‌شود، سبب پوشیده شدن صورت زنان و دختران از غریبه‌ها و محافظت صورت آنان از تابش نور خورشید می‌شود و اغلب زنان ساحل‌نشین قشم، بندرلنگه، جاسک و بندرعباس از آن استفاده می‌کنند ولی در مناطقی مانند رودان، حاجی‌آباد و بستک دیده نمی‌شود. جنس برقع از پارچه‌های کتانی است و در قسمتی از آن که به هنگام پوشیدن روی بینی قرار می‌گیرد، از مقوا یا چوب باریک استفاده می‌کنند.

رنگ و طرح برقع نشان می‌دهد که شخص استفاده کننده آن متعلق به چه شهر، طایفه و منطقه‌ای از استان هرمزگان است.

برقع در ایران تا دوره قاجار استفاده می شد و بعد از این دوره به علت سیاست کشف حجاب رضاشاه٬دیگر از برقع استفاده نشد.بعد از خلع رضاشاه فقط مردم استان هرمزگان از برقع استفاده می کنند که در بندرعباس و توابع ان بُرکه (Borke) و در مناطقی از بندر لنگه بَتوُله(Batoole)می گویند.

 

انتهای پیام/م

fff
دیدگاه ها

لطفا پیش از ثبت دیدگاه قوانین زیر را مطالع بفرمایید.

  • دیدگاه خود را مرتبط با همین خبر بنویسید.
  • از توهین بر اشخاص و ادیان پرهیز کنید.
  • تکمیل تمامی فیلدها الزامی می باشد.
  • دیدگاه شما پس از بررسی و تائید نمایش داده خواهد شد.

fff fff


شبکه اجتماعی سلام نشر خبر اول خبر اول خبر fff