تبلیغات تولید ایرانی تبلیغات تبلیغات
کانال رسمی تلگرام شبکه اطلاع رسانی هرمز
کد خبر : 91598
تاریخ انتشار:چهارشنبه ۰۶ فروردین ۱۳۹۳ - ۱۳:۳۷| تعداد نظرات :بدون دیدگاه
پ

هرمزگان مقصد سلایق میهمانان نوروزی/ قلعه فراموش شده روستای مرباغ بندرلنگه+تصاویر

روستای مرباغ از توابع بخش شیبکوه در ۱۴۰ کیلومتری شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان واقع در جنوب ایران است که در دوران گذشته مقر حکمرانی قبیله بنی حماد بوده است. پایگاه خبری هرمز: این روستا در شمال کوه سور به مسافت ۳ کیلومتر واقع شده است مرباغ از شمال به روستای رستاق و لشتانی، […]

هرمزگان مقصد سلایق میهمانان نوروزی/ قلعه فراموش شده روستای مرباغ بندرلنگه+تصاویر

روستای مرباغ از توابع بخش شیبکوه در ۱۴۰ کیلومتری شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان واقع در جنوب ایران است که در دوران گذشته مقر حکمرانی قبیله بنی حماد بوده است.

پایگاه خبری هرمز: این روستا در شمال کوه سور به مسافت ۳ کیلومتر واقع شده است مرباغ از شمال به روستای رستاق و لشتانی، از جنوب به بندر چیرویه و کلات، و از مغرب به روستای گریشه و از مشرق به روستای گزدان منتهی می شود.

این روستا اکنون ۸۰۰ نفر جمعیت دارد و ساکنین آن دو قسمت می شوند یک گروه بومیان عرب زبان روستا و گروهی دیگر که اکنون جمعیت شان بر بومی ها فزونی گرفته عشایری هستند که به زبان بلوچی تکلم می کنند.احتمالا این مردم از نواحی بلوچستان به این منطقه مهاجرت کرده اند ابتدا در کوه های اطراف سکنی گزیده اند و سپس پایین آمده زمین های غیر مسکونی و بی صاحب را مالک شده اند.هم عرب زبان ها و هم این ساکنین مهاجر اهل سنت می باشند.

اما آنچه در این روستا توجه هر تازه واردی را به خود جلب می کند بازمانده قلعه تاریخی بزرگی است که در ضلع جنوبی روستا قرار دارد.این قلعه مقر حاکمیت قبیله بنی حمادی بوده است.

بنا به نوشته کتاب «صهوت الفارس فی تاریخ العرب الفارس» نوشته عبدالرزاق محمد صدیق تاریخ حاکمیت شیخ احمد بن علی حمادی از سال ۱۲۹۸ تا ۱۳۲۲ هجری قمری بوده است احتمالا تاریخ ساخت این قلعه به همین سال ها برمی گردد.

در همین سال ها توسط شیوخ همین قبیله قلعه های دیگری در روستاهای گرزه، رستاق، باغویه، بوچیر، شیخ شعیب(لاوان)، مقام و کلات(قلعه کلات واقع شده بر روی کوهی در جنوب غربی روستای مرباغ به ارتفاع ۱۵۰۰ متر از سطح دریا که هنوز باقی است.) ساخته شده است.

آنگونه که احمد توبک دبیر تاریخ اهل روستای مقام می گوید، حمادیان از قبایلی بوده اند که از عربستان به فارس مهاجرت کرده اند.« از دلایل مهاجرت خیلی از قبایل ساکن شبه جزیره عربستان و از جمله حمادیان به سمت فارس، اوضاع معیشتی و نزاعهای قبیله ای میان این گونه قبایل ذکر می شود.

روایت می شود که در زمان کریم خان زند پادشاه حکومت زندیه در ایران از مهم ترین قبایلی که به طرف سواحل ایران مهاجرت نموده  القواسم  یا الجواسم  بودند که این قبیله در بندر لنگه سکونت گزیدن و بعد از گذشت سالها از استقرار جواسم و در زمان حکومت قاجاریه و با تشویق قبیله الجواسم تعدادی ازقبایل عربی از شبه جزیره عربستان مانند قبیله المرازیق (حکام مغویه) و آل علی (حکام چارک)و نیز بنی حماد به طرف سواحل ایران آمدند.

بنی حمادی ها در روستای مرباغ سکنی گزیدند زمانی که از حکومت و استقرار حمادیون در این روستا (مرباغ)گذشت عده ای از فرزندان این قبیله تصمیم گرفتند که سمت نواحی غربی مرباغ منتقل شوند و مقام را به عنوان پایگاه دوم حمادیون در قسمت غرب انتخاب نمودند و از این زمان برای قبیله حمادیها دو مرکز حکومت در سواحل ایران ایجاد گردید که شرقی با مرکزیت مرباغ و غربی با مرکزیت بندر مقام و نواحی اطراف به عنوان نواحی حکومتی اینها واقع گشت و در مقام برای خود قلعه ای بزرگ در قسمت شمال مقام بنا کردند که امروزه بقایای این قلعه با گذشت زمانها هنوز آثار و پی ساختمان آن قابل مشاهده است که این بنا به قلعه شیخ علاق معروف است».

اکنون اگرچه بخش بیشتر قلعه به علت بی توجهی و عدم محافظت تخریب گردیده اما هنوز نشانه هایی از شکوه و عظمت را در خود دارد آثار به جا مانده از بادگیرها و برج ها ،نقش و نگار هنرمندانه ستون ها، بیرونی ها و اندرونی ها، انبار آذوقه و اصطبل اسب ها و قاطرها همه نشان از این دارد که قلعه روزگاری پر رونق را داشته است آنگونه که یکی از مردان قدیمی روستا حکایت می کند حدود ۱۰۰۰ نفر کنیز و غلام و یتیم و بی سرپرست از این قلعه نان می خورده اند.

این مرد خاطرات خود را اینگونه برایمان تعریف کرد:«قلعه دو برج و چهار بادگیر داشت دو طبقه بود و بالا را مال حاکمان بود.قسمت هر شیخ با بچه هایشان جدا بود پایین قلعه دو قسمت می شد یک قسمت مخصوص نگه داری حیوانات بود قسمت دیگر خدمت کارها می نشستند قسمت وسط هم انبار نگه داری ذخیره خوراکی بود شامل خرما و جو و گندم.

من شیخ محمد حمادی را به یاد دارم.من ده سالم بود در آن زمان البته او دیگر از پا افتاده بود.یادم می آید پدر فوت کرده بود مرحوم مادرم برای قلعه نان می پخت و به دست من می داد تا به قلعه ببرم.از پله ها بالا می رفتم و نان را به دست مادر شیخ ابراهیم که در آن زمان حاکم بود می رساندم.مادر شیخ ابراهیم هم گاهی حریسه ای چیزی درست کرده بود به دستم می داد،به خانه می آوردم.

شیخ هر کدام جدا سفره می انداختند ولی وقتی مهمان داشتند همه در مجلسی بالای در ورودی قلعه جمع می شدند.عصر ها هم همه روی سکوی بیرونی قلعه می نشستند.آنگونه که آقای شرفایی حکایت می کند مرباغ روزگاری بسیار آباد بوده ، محل امد و شد قافله ها بوده است.اینجا نمک مرغوبی داشته که بار می کرده اند با قاطر و شتر تا لار و جهرم می برده اند.اینجا قافله هایی از کمشک و جناح و بستک و لامرد و گاوبندی  و لار و  جهرم در رفت و آمد بوده اند.

مردم اینجا کارشان بازرگلنی و غواصی بوده است بعد از فصل جوری و خرمن به کلات و چیرو برای غواصی می رفتند.دو تا سه ماه در دریا می ماندند و مروارید صید می کردند.ناخدا از آنها می خرید و به قطر و بحرین  می بردند».

مساحت  قلعه جدا از محوطه بیرونی و اصطبل حدود ۴۲۰۰ متر مربع است اصطبل یک آبخوری داشته است که از قسمت نگه داری اسب ها جدا می شده که احتمالا آب اسب ها و مردم از آن تهیه می شده است.در ضلع شرقی قلعه اثر آسیابی هم وجود دارد که به گفته اهالی بعدها موتوری در آنجا برای آسیاب گندم نصب کرده اند.

ستون هایی به عرض و طول یک متر در ضلع غربی قلعه قرار دارد که می گویند ایوان جلو اصطبل بوده است.جاسم شرفایی که عضو شورای روستای مرباغ است می گوید «ما بارها مکاتبه کرده ایم و از مسوولان میراث فرهنگی خواسته ایم که برای حفظ قلعه کاری انجام دهند که متاسفانه تاکنون توجهی نکرده اند فقط یکبار فرماندار زارعی آمد اینجا عکس و فیلم هم تهیه کرد و نامه ای هم نوشتند و بعد از آن دیگر خبری نشد».

اگر همچنان سازمان میراث فرهنگی نسبت به این قلعه ی تاریخی که جزیی از میراث گرانبهای تاریخ  منطقه است بی توجهی کند پس از چند سال ، قلعه به کلی نابود خواهد شد.چرا که آنگونه که گفته می شود همه ی تخریب قلعه نه به دست حوادث طبیعی بلکه بخش زیادی از آن توسط افراد صورت گرفته است.

کسانی دروازه ها و برخی تیرهای سقف و بعضی سنگ های آسیاب و پاره ای از ستون ها را برای خود برده اند قلعه هنوز هم قابل مرمت و بازسازی است فقط بذل توجه و همت مسوولان میراث فرهنگی را می طلبد.

توضیح مورد (۱)-مقاله ی تاریخ کهن و معاصر بندر مقام نوشته ی احمد توبک برگرفته از وبلاگ «بندر مقام»

1 2   5 6

83

لینک کوتاه : http://www.hormoz.ir/?p=91598
این خبر را به اشتراک بگذارید
دیگر رسانه ها

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

6,125 Spam Comments Blocked so far by Spam Free Wordpress

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

یادداشت

گفتگو

بین الملل