تبلیغات تولید ایرانی تبلیغات تبلیغات
کانال رسمی تلگرام شبکه اطلاع رسانی هرمز

کد خبر : 322900
تاریخ انتشار:سه شنبه ۰۴ خرداد ۱۳۹۵ - ۲۰:۱۱| تعداد نظرات :بدون دیدگاه
پ
روزی که بندرعباس غرق شد؛

موج مهاجرت در دریای بافت های فرسوده بندرعباس

در سال ۱۳۵۴ به سبب ایجاد بنادر اقتصاد مهمی که بعدها بنادر شهید رجایی و شهید باهنر نام گرفت موجی از مهاجرت بندرعباس را در بر گرفت و این موج از مهاجران علاوه بر روستاییان استان هرمزگان از استان های همجوار نیز حضور داشته و به واسطه کار در د و اسکله بزرگ ، ساکن شهر شدند.

موج مهاجرت در دریای بافت های فرسوده بندرعباس

به گزارش شبکه اطلاع رسانی هرمز؛بندرعباس در نیم قرن گذشته در عرصه مهاجرت یکی از شهرهای تاثیرگذار ایران بوده است و این شهر بندری در سال ۱۳۳۵ شمسی فقط پانزده هزار نفر جمعیت داشت و این انفعال نتیجه توجه سلسله قاجار به بندر بوشهر و همچنین توجهات حکومت پهلوی اول به بنادر خوزستان از جمله آبادان و خرمشهر بود که البته در این توجه، فشار سیاسی دولت بیگانه نیز بی تاثیر نبوده است.

 

با این حال با شروع گسترش مدنیت در بندرعباس و توسعه ابتدایی شهری در دهه ۳۰ اولین مهاجرت ها از روستاهای اطراف بندرعباس صورت گرفت این طیف از مهاجران از روستاهای نظیر قلعه قاضی ،خورگو و فین و احمدی در مراکز دولتی نظیر پلیس و ژاندمری جذب شدند و محلاتی نیز با نام زادگاهشان در شهر شکل گرفت که البته در ادوار بعد مهاجرین دیگر نیز همین رویه را دنبال کردند، در دهه چهل نیز موج دیگری از اهالی روستاهای اطراف عموما منطقه فین و قلعه قاضی و میناب در حوزه های دیگری از جمله آموزش و پرورش و دیگر ادارات شهر به بندرعباس مهاجرت کردند البته این مهاجرت ها در قیاس آماری با مهاجرت اواسط دهه پنجاه شمسی
چندان نبود.

 

در این زمان(۱۳۵۴) به سبب ایجاد بنادر اقتصاد مهمی که بعدها بنادر شهید رجایی و شهید باهنر نام گرفت موجی از مهاجرت بندرعباس را در بر گرفت.این موج از مهاجران علاوه بر روستاییان استان هرمزگان از استان های همجوار نیز حضور داشته و به واسطه کار در د و اسکله بزرگ ، ساکن شهر شدند.

 

در اواخر دهه پنجاه بندرعباس جایگاه خود را به عنوان بندر اول کشور بدست آورده بود و شهر در حال گسترش بود به حدی که شهرداری درگیر معضل حاشیه نشینی شد، این حاشیه نشینان عموما به دنبال تصرف عدوانی زمین و ساخت و ساز غیرقانونی در حاشیه شهر بودند.

 

موضوع مهم دیگر شکل گیری پادگان ها و پایگاههای ارتش در دهه پنجاه بود. این مراکز نظامی مهم عموما در حاشیه شهر شکل گرفتند و به تعبیری در حومه شهر ساخته شدند اما سالها بعد و با گسترش فیزیکی شهر از دو طرف غرب و شرق شهر عامل توقف و گسترش طولی ساخت و ساز شدند از این رو گسترش عرضی شهر در ابتدای دهه شصت با توسعه خیابان کمربندی فعلی ، باعث گسترش عرضی شهر و شکل گیری محلاتی که هم اینک درخت سبز ، نخل پیرمرد ، شیر اول و سوم نام گرفته اند، شد، ضمن اینکه محله دوهزار که قبل از انقلاب شکل گرفته بود نیز در سالهای بعد از انقلاب گسترش یافت و سکونتگاه های غیررسمی زیادی حواشی آن ساخته شد.این منطقه گسترش یافته و ابعادی ازمعضلات را بعدها فراهم ساخت.

 

با پیروزی انقلاب اسلامی برخی از مهاجران روستایی با تکیه بر شعار زمین از آن خداست شروع به تملک غیرقانونی زمین کرده و در محلات عموما حاشیه خیابان کمربندی ،دو هزار و شهناز (آیت الله غفاری فعلی) به ساخت و ساز رو آورده و محلاتی شکل گرفتند که عملا در نوع خود پدیده هستند، خانه هایی از دیوارهای خشت گل با سقف هایی از پوشال و چوب که از هیچ ساختار مهندسی پیروی نمی کرد، خانه هایی با ابعاد مختلف، کوچه هایی پدید آوردند که بعضا رفت و آمد افراد را به سختی میسر می کند، دولت نیز در آن سالها مجبور به خدمات دهی به آنها بود و برق و آب و تلفن این منازل عجیب بدون هیچ مجوزی اهدا شد. محلاتی
که بعضا به واسطه تنگنا و ناتوانی در رفت و آمد به ماوای افراد متخلف تبدیل شد.

 

موج مهاجران بعدی در شروع جنگ تحمیلی افرادی بودند که عموما از استان خوزستان وارد بندرعباس شده و عمدتا در محله ششصد دستگاه که از منازل سازمانی دولتی بود سکنی گزیدند.بعدها این محله نیز گسترش یافت.

 

جمعیت بندرعباس طی فقط پانزده سال پانزده برابر شده بود. گویی مسئولان حوزه شهری از این پیشرفت عملا جا مانده بودند اما این در آن روزگار پر خطر جنگ کوچکترین مشکل بود و طبعا همه در فکر دفاع مقدس و راندن متجاوز بودند.

 

شفاف تر اینکه نمی شود قصوری را در آن ایام متوجه فردی یا سازمانی دانست.گو اینکه همه شهرها با این مشکل مواجه نبودند و فقط معدود شهرهایی مثل کرج مشهد و بندرعباس با امواج مهاجر دست و پنجه نرم می کرد.

 

موج بعدی مهاجرت در سالهای پس از جنگ تحمیلی و دوران سازندگی رخ داد بندرعباس به دور از حملات دشمن بندرگاه مهم و اول ایران حالا با اتصال راه آهن به تمام کشور خدمات رسانی می کرد و همین امر موجب حضور گسترده طیف های مهاجر شد این بار در بین مهاجران عراقی های رانده شده و بخصوص افغانستانی ها و همچنین اهالی مناطق غربی ایران بیشتر دیده می شدند اینان اغلب در اسکله ها و شرکت های خدمات دریایی بکار مشغول شدند و جالب اینکه بسرعت با فرهنگ هرمزگان مانوس شدند و آرام آرام پایه گذار شهرک های حاشیه شهر مثل چهچکور و شهرک توحید (شقو)شدند.

 

افرادی کم درآمد و عموما فقیر که حالا آروزی خانه دار شدن آنها را مجبور می کرد در حواشی شهر بی قاعده و بی مجوز خانه سازی کنند و البته دولت هم مجبور به خدمات دهی بود. در ابتدای دهه هشتاد این اوضاع درهم و برهم حتی به گوش بانک جهانی نیز رسید، بانک جهانی قصد داشت با یک ارائه یک وام کلان دولت را در کارشکنی غرب مسکوت ماند.
البته در دوران دولت مهرورزی احمدی نژاد شرایط تغییر کرد، مهاجرت به حداقل رسید و دولت به جای توجه به احیای بافت های فرسوده به انبوه سازی رو آورد مهاجرت کمتر شده اما نیازها افزایش یافته بود از این رو انبوه سازی مسکن مهر نظیر شهرک پیامبر اعظم حداقل یک پیامد داشت و آن پایان دوران بی قاعده سازی و پایانی بر خانه های غیر استاندارد کج معوج بافت های فرسوده بود، اما درد این جا بود که اهالی شهر ،زندگی در این محلات ( بافت فرسوده) که همه گونه خدماتی در دسترس داشتند به آپارتمان های جدید دور از مرکز شهر را ترجیح می دهند.
بدین ترتیب جدا از محلات نوپای مسکن مهر و گلشهرهای جنوبی و شمالی باقی محلات شهر در حوزه بافت فرسوده محسوب شدند. نمای کلی این محلات به نحوی بود که خدمات رسانی از قبیل تردد خودرو آتش نشانی ،اورژانس و حتی خودروهای جمع آوری زباله و از همه مهمتر تردد پلیس را در خیلی از کوچه ها ناممکن کرد، این مشکل به حدی وسعت پیدا کرد تا به امروز نیز ادامه داشته است.البته شهرداری در این سالها با خرید و تملک منازل فرسوده چندین خیابان در برخی از محلات بافت فرسوده ایجاد کرد که اقدامی ارزنده ولی تاثیر گذار نبود.
در مجموع ساخت و سازها در محلات بافت فرسوده که هشتاد درصد شهر محسوب می شود مربوط به دهه های چهل و پنجاه و شصت شمسی است و عمدتا مصالح بکار رفته استاندارد نیستند و در صورت وقوع زلزله با توجه به نمای کلی محلات فاجعه ای بس عظیم روی می دهد.

 

در زمینه توسعه و ارتقای فرهنگی و ورزشی نیز هر چند در یک دهه اخیر با ساخت فرهنگ سرا و زمین های ورزشی کوچک اقداماتی صورت گرفته اما در تناسب جرم خیزی این محلات و میزان توزیع و فروش مواد مخدر و تشویق به تخلف نسبتی ناموزون است و جای کاری زیادی باقی گذاشته است.
و در آخر شهرداری در این حوزه دست تنها مانده است و با وجود صراحت بزرگان کشور در حل این معضل معظم دولت توان و عزم راسخی در دست زدن به ترکیب ناموزون شهر را نداشته است، شهری با دریایی از بافت فرسوده که پتانسیل هر معضلی را می تواند فراهم کند و این از ثمرات مهاجرت های بی رویه به بندرعباس است.شهری که به سرعت رشد کرد ولی اسیر همین سرعت شد.

 

برچسب ها: , ,
لینک کوتاه : http://www.hormoz.ir/?p=322900
این خبر را به اشتراک بگذارید
دیگر رسانه ها

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

6,210 Spam Comments Blocked so far by Spam Free Wordpress

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

یادداشت

گفتگو

بین الملل