قشم مملوء از قبرستان های متروکه/ قشم مرکز حکومت جزایر و بنادر کهن
+ پ -
قشم مملوء از قبرستان های متروکه/ قشم مرکز حکومت جزایر و بنادر کهن

جزیره قشم به دلیل پیشینه تاریخی خود که حتی قبل از میلاد مسیح (ع) نیز آباد و دارای جمعیت قابل توجه و مرکز حکومت جزایر و بنادر خلیج فارس بوده است و وجود گورستان‌هاى قدیمى ‌در کنار منزلگاه ‌هاى متروکه، قلعه‌ها، حصار و برج‌ها در کناره‌هاى سواحل و جای جای‌این جزیره زیبا حکایت از سکونت گذشتگان دارد.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی هرمز،شهر قشم در شرقی‌ ترین نقطه جزیره واقع شده ‌است و به رغم آنکه این شهر نسبت به کل جزیره مرکزیت هندسی ندارد، اما به علت موقعیت مهم استراتژیک آن (دید گسترده به جنوب، شمال و شرق، دید به تنگه هرمز، نزدیکی به بندرعباس و…) از قدیم واجد اهمیّت بوده و عمده ‌ترین سکونتگاه جزیره محسوب می‌شده‌است.

 

 

جزیره قشم به دلیل پیشینه تاریخی خود که حتی قبل از میلاد مسیح (ع) نیز آباد و دارای جمعیت قابل توجه و مرکز حکومت جزایر و بنادر خلیج فارس بوده است در هر گوشه و کنار قشم آثاری از گذشته یافت مى‌شود که در آن میان وجود گورستان‌هاى قدیمى ‌در کنار منزلگاه ‌هاى متروکه، قلعه‌ها، حصار و برج‌ها در کناره‌هاى سواحل و جای جای‌این جزیره زیبا حکایت از سکونت گذشتگان و چگونگی زندگی با طرز تفکر و فعالیت‌هاى سیاسی، نظامی، اقتصادی و شرح حال زندگی اشخاص برجسته دارد.

 

 

در شهر قشم چندین گورستان دایر و متروکه از قدیم وجود دارد که مهم ‌ترین آنها عبارتند از گورستان‌هاى: محله چاه بهار، سید مظفر، کوهی، زیر کوه (محله زیرانگی)، محله مخابرات (گورفرنگی) محله مسنی، سرکوه کولغان و همچنین، در روستاهایی چون کوشه، توریان، لافت، تم سنیتی، جی‌جیان و گربدان نیز گورستان و قبرهای با قدمت زیاد وجود دارند.

 

 

در اطراف مسجد برخ قبرهایی با اشکال مختلف و زیبایی‌هاى متنوع قدیمى ‌با قالب‌هاى استوانه‌اى سنگی و به شکل قایق (زورق) بادبانی قدیمى ‌وجود که نوشته‌هاى کنده شده بر سطح سنگ‌هاى ‌این قبرها حکایت از وجود مسلمانان در آن منطقه مى‌کند و کلمات و الفاظ معنوی با درود بر دوازده امام علیهم صلوات الله اجمعین یا نوشته‌هاى صلی علی امام باقر(ع) و صلی علی امام جعفرالصادق(ع) و صلی علی امام‌التقی(ع) و صلی علی امام زین‌العابدین که در دو طرف سنگ استوانه‌اى که بر روی قبر قرار داده شده کنده‌کاری شده است و هنوز با گذشت زمان و تأثیرات عوامل فرسایشی صحیح و سالم بر جای مانده است.

 

 

در روستای کوشه یک قبرستان قدیمى ‌وجود دارد که آرامگاه بسیاری از بزرگان و علمای جزیره است. علاوه بر آن، در ‌این روستا مقبره مخروبه شیخ برخ و نیز مسجد قدیمى ‌و معروف ”برخ“ وجود دارد که مى‌گویند بر روی آتشکده زرتشتیان بنا شده و در سال ۲۴۴ هجری قمری (برابر سال ۸۳۸ میلادی) تعمیر شده است. به ‌این ترتیب، از سال ۸۳۸ میلادی تاکنون زمانی نزدیک به ۱۲ قرن است که ‌این مسجد تعمیر شده است.

 

 

در گورستان کوشه وجود قبوری که سنگ‌هاى استوانه‌اى کنده‌کاری (توخالی) با نوشته‌هاى قرانی (آیه الکرسی) و در دو طرف آن با طرح‌هایی از گل و ستاره و حاشیه چینی زیبا و با طرح‌هاى درهم به نام خداوند متعال و حضرت و امام علی(ع) و نام مبارک امامان با قدمت بیش از هزار سال تاکنون در‌این روستا پابرجا است و قبوری نیز شبیه آن در روستای گربدان با قدمت ۶۰۰ ساله و در روستاهای همجوار توریان، تم سنیتی، رمکان، جی‌جیان ـ همگی برخوردار از یک نوع خط و نوع جنس سنگ بوده و حکایت از وجود گروهی از حجاران (سنگ‌تراشان) معروف در زمان ورود فرماندهان رسول اکرم (ص) به جزیره داشته که در محل مسجد برخ آتشکده زرتشتیان وجود داشته است.

 

 

گورستان‌هاى محلات قشم

۱ ـ قبرستان سید مظفر:
ابتدا در مرکز شهر قشم وجود داشت. بعد از خیابان کشی و ساختمان مدرسه، به نقل از آقای نوربخش نویسنده کتاب خلیج فارس، قبرستان سید مظفر تسطیح شده و قسمتی جزء خیابان و پیاده‌رو و بقیه هم در حیاط و زیر بنای مدرسه قرار گرفت و امروز آنچه مى‌بینیم در محل قدمگاه در بهشت زهرا زیارتگاهی گنبدی شکل است که با همت سازمان منطقه آزاد قشم و معتمد ین شیعه تجدید بنا شده است.

 

 

۲ ـ قبرستان گور فرنگی:
که در جنوب خور کولغان قشم قرار دارد و در روزگاران پیش مدفن انگلیسی‌ها و پرتغالی‌هاى ساکن جزیره بوده است که جسد ویلیام بافین دریانورد و کاشف معروف و دو نفر دیگر از سربازان انگلیسی که در سال ۱۰۳۱ ه‍. ق در جنگ بین سپاه امامقلی و فرمانده معروف شده است در‌این مکان مدفون است. ‌این گورستان قدمتی ۳۹۲ ساله دارد.

 

 

۳ ـ گورستان محله مسنی:
سالخوردگان قشم قدمت ‌این گورستان را بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ سال مى‌دانند. در گورستان مسنی قبور مردان معروفی چون شیخ حاج رمضان که قبرش جلوی خانه حاج عبدالفاتح کریمى ‌قرار دارد و مردم به زیارت آن مى‌روند فاتحه مى‌خوانند و نذر مى‌کنند و بخور مى‌سوزانند و روی قبر نقل و بادام مى‌ریزند وجود دارد و از قبور معروف دیگر در‌این گورستان قبر شیخ قاسم اسنوی است مى‌گویند او مردی فقیه و حافظ قرآن بود. مردم سرقبرش مى‌روند و فاتحه مى‌خوانند.

 

 

۴ ـ گورستان کولغان:
این گورستان در خارج از شهر قشم و بر سر راه درگهان و روی کوه معروف به کولغان قرار گرفته است در بالای تپه‌هاى کولغان، آثار خانه و معبد و برج و غیره وجود داشته است که همه بر اثر باران و تابش آفتاب و نیز دستبرد به مصالح ساختمانی به تدریج از بین رفته است.

 

۵ ـ قبرستان توریان:
در گورستان روستای توریان قشم نیز یک قبر قدیمى‌به شکل قبور روستاهای کوشه و گربدان و با همان دست خط کوفی و عربی وجود دارد که بر روی‌این قبر اشعاری در وصف رسول گرامى ‌اسلام(ص) و در مدح امام علی و وصف جوانی به شیوه رادمردی حضرت علی(ع) بر روی سنگ قبر کنده‌کاری شده است و در انتهای سنگ قبر در سمت پای مرده‌ایه قرآن ـ کل شی‌هالک الاوجهه ـ بر روی سنگ قبر کنده‌کاری شده است که قدمت ‌این قبر مربوط به زمان همان حجاران (سنگ تراشان) معروف در حدود ۱۰۰۰ سال قبل مى‌باشد.

 

 

در‌این گورستان قبور زیادی با دست خط حجاران و سنگتراش‌هاى مشابه قبور سایر گورستان‌هاى منطقه که دارای قدمت در حدود ۹۰۰ سال مى‌باشد وجود دارد که بسیاری از‌این قبور در زیر خاک است و بعضا گوشه‌هایی از‌این قبور با فرسایش خاک اکنون مشخص شده است و زیارتگاهی گنبدی و مخروبه نیز در‌این قبرستان وجود دارد که اطلاعی از شناخت صحیح آن در بین پیران محل نبود، بعضی از پیران منطقه آن را خواجه بو اخیر مى‌نامند، و در متون کتب قشم و خلیج فارس نیز چیزی در مورد آن یافته نشده است.

 

این قبرستان باقی مانده محل زندگی شماری از انگلیسی ها در زمان فتحعلی شاه است و از این مکان که در ۱۳۵ کیلومتری شهر قشم در بندر باسعیدو قرار دارد و تنها قبر شماری از ماموران دولت انگلیس، دکل دیدبانی و قلعه کوچک ساحلی، اسکله سنگی و توپ باقی مانده است.

 

 

از جمله موارد دیدنى این قبرستان علاوه بر سنگ گورهاى قدیمى و شکسته، وجود یک ستون یادبود در آن است که همچنان تا به امروز به یادگار مانده است. البته سنگ نبشته‌هاى این بنا را نیز شکسته‌اند و چنین که پیداست بیشتر قبرها ویران و نبش شده است.

 

انتهای پیام/

fff
دیدگاه ها

لطفا پیش از ثبت دیدگاه قوانین زیر را مطالع بفرمایید.

  • دیدگاه خود را مرتبط با همین خبر بنویسید.
  • از توهین بر اشخاص و ادیان پرهیز کنید.
  • تکمیل تمامی فیلدها الزامی می باشد.
  • دیدگاه شما پس از بررسی و تائید نمایش داده خواهد شد.

fff fff


شبکه اجتماعی سلام نشر خبر اول خبر fff