قدمت 300 ساله مرثیه‌سرایی در میناب
+ پ -
قدمت ۳۰۰ ساله مرثیه‌سرایی در میناب

مرثیه‌سرایی در میناب قدمتی ۳۰۰ ساله دارد و شاعران نوحه‌گوی میناب از عصر صفویه، قاجار، پهلوی و انقلاب اسلامی همواره به صورت سنتی نوحه‌گویی در سوگ پیامبر، امامان و بزرگان دین را ادامه می‌دهند .

به گزارش شبکه اطلاع رسانی هرمز؛ به نقل از فرهنگ کده ؛ شعر عاشواریی که آغاز آن همپای شعر دری دانسته شده است بدلیل رابطه سیاسی تا پایان قرن نهم ظهور و بروز چندانی ندارد، اگر چه در تمام این دوره‌ شش قرنه حضور داشته است و شیعیان و شاعران شیعی با همه‌ی حصر و حبس‌ها چراغ آن را روشن نگه داشته‌اند و رفته رفته در پایان این دوره به فراوانی رسیده است، اما اندک تفحصی در باب شعر عاشورا ذهن را متوجه عصر صفویه و قاجار می‌کند که شاعران مرثیه سرای مینابی نیز در این دست قرار می‌گیرند و شاعرانی چون منصف، مسیحا، معروف ، قضائی که تخصصشان شعر نوحه و تعزیه بوده است.

علاوه بر نوحه گویان عصر صفویه، میناب در دوران قاجار نیز، نوحه گویان زیادی داشته: جاریه، ذاکر، مستمع از این دست اند. این سلسله تا امروز نیز ادامه دارد و مرثیه سرایان مینابی در عصر معاصر نیز به صورت تخصصی به مرثیه پرداخته‌اندکه ازآن جمله اند: وارث لازم، وکیل زاده، نساجی، مهدی حسینی، احمدی، رنجبر، زاهدی، سلیمانی و…

مداحى اهل بیت و نوحه خوانى در سوگ آنان، از کارهایى است که حادثه ‏عاشورا را زنده نگه داشته و ائمه نیز از مداحان و ذاکران، تقدیر  و براى این کار، فضیلت و ثواب بسیار مى ‏شمردند.

در استان هرمزگان شاعران با فهم این نکته که نوحه گفتن و نوحه خواندن در رثای امامان پاداش اخروی و دنیایی دارد به شعر نوحه و مرثیه روی آوردند چنانچه از قرن ۱۱ تا کنون شاعران مرثیه سرای زیادی در میناب داریم که تخصصی نوحه گفته اند.

یکی از این آموزه‌های مقدس مذهبی که از دیر باز ذهن خلاق و نکته سنج بسیاری از شعرای مارا به خود مشغول داشته واقعه عاشوراست و از آنجا که ادبیات فارسی ایران، با دین و آموزه‌های دینی هم قرین است و همین امر یکی از مهمترین وجوه تمایز شعر فارسی با شعر دیگر کشورهاست؛ از این روست که ذهن خلاق و نکته سنج مرثیه سرایان میناب از دیر باز به بیان اندیشه‌های عاشورایی در اشعارشان مشغول داشته است و شاعران میناب از سیصد سال پیش با سرودن دلنامه‌های گوناگون، ارادت خود را به خاندان عصمت و طهارت ابراز داشته‌اند و بدین صورت گامی در جهت زنده نگه داشتن حماسه‌ی نینوا برداشته‌اند.

شاعران مرثیه سرای میناب

آنان که ادبیات کشورهای مختلف را در مطالعه گرفته و در تمام ابعاد آن به تفحص و جستجو پرداخته‌اند نیک می‌دانند که ادبیات فارسی ایران، با دین و آموزه‌های دینی هم قرین است و همین امر یکی از مهمترین وجوه تمایز شعر فارسی با شعر دیگر کشورهاست؛ که این امر یک نوع ادبی به نام ادبیات مذهبی را در گستره‌ی شعر فارسی پدید آورده است .

ادبیات مذهبی ایران روح تراژدی را از فرهنگ عاشورا وام گرفته به طوری که فداکاری و ایثار خورشید حماسه ساز کربلا در همه‌ی ابعاد وجودی انسان‌های پاکباز به خصوص شاعران آزاد اندیش ایران و خطه‌ی جنوب- میناب- پرتوافکن شده است؛ از این روست که ذهن خلاق و نکته سنج مرثیه سرایان هرمزگان (میناب) از دیر باز به بیان اندیشه‌های عاشورایی در اشعارشان مشغول داشته است.

شاعران میناب از سیصد سال پیش با سرودن دلنامه‌های گوناگون، ارادت خود را به خاندان عصمت و طهارت ابراز داشته‌اند و در واقع چه مضمونی بهتر و رساتر برای شاعر شیعه مذهب می‌تواند از واقعه‌ خونین کربلا وجود داشته باشد تا آن را به نظم بکشد؛ اگرچه سر سوزن ذوقی که شاعران مرثیه سرای مینابی داشته‌اند، خدادادی بوده که آن را برای مرثیه و ستایش شایستگان ستایش در کار گرفته‌اند و ارادت و اخلاص خود را با سرایش اشعار بیان داشته‌اند و بدین صورت گامی در جهت زنده نگه داشتن حماسه‌ی نینوا برداشته‌اند.

اشعار مراثی میناب در قالب‌های شعری مثنوی، قصیده، ترجیع بند، غزل، بحر طویل، مستزاد، ترکیب بند، قطعه و… در اوزان عروضی متفاوت و متنوع سروده شده است؛ همینطور تنوع و گستردگی مضمون نیز در این اشعار (نوحه) به خوبی دیده می‌شود.

در استان هرمزگان و به خصوص میناب نیز از عصر صفویه و قاجار تاکنون شاعران مرثیه‌گویی و نوحه‌خوان زیادی ظهور کرده‌اند که اینجا به ذکر فقط نام آنها در دو گروه می‌پردازیم و شاعران مرثیه‌سرای مینابی که در وادی مرثیه‌سرایی طبع آزمایی کرده‌اند به دو دسته تقسیم می‌شوند: گروه اول مرثیه‌سرایانی که در یکی دو قرن پیش می‌زیسته‌اند و اینک دیگر در میان ما نیستند از جمله: عبداله منصف علیایی، حسین مسیحا، ملا محمد معروف، حسینعلی قضائی،  عبداله واضح، مولا داد مستمع نوری، جاریه قضایی، ناصر محزون، مخلص محزون، راغب محزون، ذاکر، عجیبا، مشتاق ثانی.

گروه دوم: شاعران مرثیه‌سرایی که سنت نوحه‌گری را همچنان ادامه می‌دهند و هم اینک معاصر با ما هستند از جمله: مرحومان سال‌های اخیر: محمد شفیع رنجبر (وارث لازم)، حسن چملی نخل کار، ملا محمد قضائی (اخلاص) و مرحوم میرزا عباس مهدی حسینی و میرزا حسین نساجی و آقایان: عبدالرسول وکیل‌زاده، ناصر سلیمانی، غلاحسین حسینی قضائی (واعظ)، محمود رحیمی شهواری، ملا محمد زاهدی دهویی و محمدصادق نساجی.

قدمت ۳۰۰ ساله مرثیه‌سرایی در میناب

آنچه از آثار مکتوب و شفاهی به دست ما رسیده حاکی از آن است که مرثیه‌سرایی در میناب قدمتی ۳۰۰ ساله دارد و شاعران نوحه‌گوی میناب از عصر صفویه، قاجار، پهلوی و انقلاب اسلامی همواره به صورت سنتی نوحه‌گویی در سوگ پیامبر، امامان و بزرگان دین را ادامه می‌دهند که در این راستا بیشترین سوگ‌واری در رثای حضرت امام حسین و شهیدان کربلاست و کمترین مراثی در سوگ امام حسن مجتبی(ع) است.

اکثر شاعران مینابی واقعه عاشورا و شهادت حضرت امام حسین(ع) و یاران باوفایش را پوشش داده‌اند و منصف یکی از قدیمی‌ترین مرثیه‌سرایان میناب و استان هرمزگان است که حدود ۲۲۰ سال پیش (۱۱۷۶) می‌زیسته است. وی پدر حسینعلی قضایی است که پدر و پسر در مرثیه‌سرایی در هرمزگان بسیار شهرت و معروفیت دارند این شاعر مرثیه و نوحه‌سرا در سوگ امام علی(ع) نوحه‌هایی دارد .

انتهای پیام/ی

fff
دیدگاه ها

لطفا پیش از ثبت دیدگاه قوانین زیر را مطالع بفرمایید.

  • دیدگاه خود را مرتبط با همین خبر بنویسید.
  • از توهین بر اشخاص و ادیان پرهیز کنید.
  • تکمیل تمامی فیلدها الزامی می باشد.
  • دیدگاه شما پس از بررسی و تائید نمایش داده خواهد شد.

fff fff


شبکه اجتماعی سلام نشر خبر اول خبر fff